На кого се однесува
Законски годишен одмор им следува на сите што работат кај вас врз основа на договор за вработување.
- Вработени со редовен договор · од првиот ден (целото право по 6 месеци кај оние што за првпат се вработуваат).
- Скратено работно време · да; оние под 4 часа дневно имаат праг од 10 работни дена.
- Преку агенција · обврската за одморот ја носи агенцијата за привремено вработување, не вашата фирма.
- Нередовно или просечено работно време · да; правото се брои во работни дена според распоредот.
Не мора да им давате законски одмор на вистински самовработени лица или на граѓанско-правни договори (договор на дело, авторски договори) · но ако некој фактички работи како вработен, инспекцијата може да го третира како таков.
Колку денови морате да дадете
| Работник | Годишен одмор | Основа |
|---|---|---|
| Стандарден полнолетен работник | 20 работни дена | ЗРО член 137 |
| Со колективен договор / договор за вработување | до 26 работни дена | ЗРО членови 137-138 |
| Постар работник (жени над 57, мажи над 59), инвалид, најмалку 60% телесно оштетување, работник што се грижи за дете со попреченост | +3 работни дена | ЗРО член 137 |
| Работник под 18 години | +7 работни дена | ЗРО член 176 |
| Работно време под 4 часа дневно | најмалку 10 работни дена | ЗРО член 48(4) |
20 работни дена е долна граница, не горна · договорите можат само да додаваат денови. Работник што за првпат влегува во работен однос го стекнува целото право по 6 месеци непрекината работа; до тогаш, и за вработени само дел од годината, давате 2 работни дена за секој одработен месец (пример: 5 месеци = 10 работни дена).
Правила при користење
- Одморот може да се дели по договор, но еден дел мора да трае најмалку две непрекинати работни недели.
- Барем 12 работни дена се користат во тековната календарска година; остатокот до 30 јуни следната (истото важи и за одмор спречен поради болест, породилно или родителско отсуство).
- Секој вработен користи 2 дена на датуми што сам ги избира, со најмалку 3 работни дена претходна најава, освен ако сериозно го попречува работниот процес.
- Регрес (К-15): работодавачите во приватниот сектор мора да платат регрес од најмалку 40% од просечната месечна нето плата на секој вработен со најмалку 6 месеци стаж, најдоцна до 31 декември.
- Работникот не може да се откаже од годишниот одмор · секоја таква изјава е ништовна. При престанок исплатете го неискористениот одмор (безбедната, вообичаена практика).
Државни празници
Северна Македонија има 11 државни неработни празници за сите граѓани, плус дополнителни неработни денови за одделни верски и етнички заедници, па двајца вработени законски може да имаат различни календари на празници. Државните празници не се сметаат во годишниот одмор: ако празник падне во веќе закажан одмор, не одбивате ден одмор за него (полниот список подолу).
Кој колку денови има преостанато?
Book Time Off го покажува годишното право на секој вработен и колку денови се искористени и преостанати, на еден заеднички екран. Салдата се ажурираат сами, а државните празници на Северна Македонија се веќе вградени и не се одбиваат како одмор.
Започни бесплатноШто вели законот
Годишниот одмор е уреден со Законот за работните односи (ЗРО, Службен весник 62/2005 со бројни измени; пречистениот текст го објавува Министерството за труд и социјална политика), со Општиот колективен договор за приватниот сектор (за К-15) и со Законот за празниците на Република Македонија за државните празници. Меродавен е важечкиот текст објавен во Службен весник.
Член 137 · траење
Секој работник има право на платен годишен одмор од најмалку 20 работни дена по календарска година. Со колективен договор или договор за вработување ова може да се продолжи до 26 работни дена. Постар работник (жени над 57, мажи над 59), инвалид, работник со најмалку 60% телесно оштетување и работник што се грижи за дете со телесна или ментална попреченост добива најмалку три дополнителни работни дена. Член 48(4) одделно им гарантира на работниците со скратено работно време (под 4 часа дневно) годишен одмор од најмалку 10 работни дена; член 176 им дава на работниците под 18 години седум дополнителни работни дена.
Член 138 · определување на должината
Конкретниот број денови за секој вработен се определува според должината на работниот стаж, условите на работа и други критериуми во колективниот договор или во договорот за вработување. Токму така фирмата ги придвижува поединците од 20 кон 26 дена · запишете ги критериумите.
Членови 139-140 · стекнување и сразмерен одмор
Работник што за првпат влегува во работен однос го стекнува правото на целиот годишен одмор откако ќе наврши најмалку шест месеци непрекината работа, без разлика дали работи со полно или со скратено работно време. Работник што сѐ уште не го исполнил тој услов, или што работи само дел од календарската година, има право на сразмерен дел: два работни дена за секој месец работа.
Член 141 · користење на одморот
Одморот се користи, по правило, во текот на календарската година. По договор со работодавачот може да се подели на делови, но еден дел мора да трае најмалку две непрекинати работни недели. Работодавачот е должен да обезбеди работникот да искористи 12 работни дена одмор до крајот на тековната календарска година; остатокот се користи до 30 јуни следната година. Двете обврски важат истовремено: еден дел од најмалку две непрекинати работни недели, и најмалку 12 работни дена искористени во тековната година. Во практика издавајте му на секој вработен и писмено решение со неговите денови и датуми · инспекцијата на трудот тоа го очекува.
Член 142 · што не се брои
Државните празници и неработните денови, саботите и неделите, боледувањето и другите оправдани отсуства не се сметаат како денови на годишен одмор.
Член 143 · денови по избор на работникот
Работникот има право да користи два дена годишен одмор на датуми што сам ги определува, ако тоа сериозно не го загрозува работниот процес, со најмалку три работни дена претходна најава до работодавачот.
Член 144 · спречен одмор
Одморот што не можел да се искористи во тековната година поради болест, повреда, породилно или родителско отсуство може да се искористи до 30 јуни следната година.
Членови 145-146 · исплата при престанок и забрана за откажување
Надоместокот за неискористен одмор (член 145) се должи кога работникот побарал одмор, работодавачот не го овозможил поради оперативни причини, а работниот однос завршил без вина или избор на работникот. Судовите и инспекторите го читаат ова тесно на штета на работодавачите, па исплатата на насобраните неискористени денови при секој престанок е стандардниот, нискоризичен пристап. Изјава со која работникот се откажува од правото на годишен одмор е ништовна (член 146), а додека трае работниот однос не смеете да платите некому наместо да му дадете одмор.
Надоместок за време на одмор
За време на годишниот одмор работникот прима надоместок на плата (според правилата од член 112, врз основа на неговата плата/просечна заработка), односно одморот се плаќа како да е работен.
Регрес (К-15) · Општ колективен договор, член 35
Секој работодавач во приватниот сектор мора да плати годишен надоместок за годишен одмор (регрес за годишен одмор, насекаде наречен К-15) од најмалку 40% од просечната месечна нето плата по работник во Северна Македонија исплатена во последните три месеци · во практика околу 19.000 денари во 2026. Условот е најмалку шест месеци работа кај тој работодавач во календарската година; исплатата е еднаш годишно, најдоцна до 31 декември. Работодавач во финансиски тешкотии може да плати помалку само преку формален договор склучен со синдикатот/претставниците на работниците по постапката во колективниот договор · не еднострано. Неисплатата ја спроведува Државниот инспекторат за труд, со казни што достигнуваат до 4.000 евра, а барањето парите да се вратат од работниците може да биде кривично дело. Буџетските/јавните работодавачи следат одделни правила од колективен договор.
Закон за празниците
Го утврдува 11-те државни неработни празници за сите граѓани · 1 јануари (Нова година), православен Божик на 7 јануари, вториот ден на Велигден (Велигденски понеделник), 1 мај, 24 мај, 2 август, 8 септември, 11 октомври, 23 октомври, 8 декември и првиот ден на Рамазан Бајрам. Дополнително дава неработни денови за припадниците на верските заедници (на пример Бадник, Водици, Велики Петок и Успение за православните верници; Курбан Бајрам за муслиманите; Божик и вториот ден на Велигден (Велигденски понеделник) за католиците; Јом Кипур за еврејската заедница) и за етничките заедници · албанската (22 ноември), турската (21 декември), српската (27 јануари), ромската (8 април), влашката (23 мај) и бошњачката (28 септември). Правило за замена: кога празник паѓа во недела, првиот нареден работен ден (понеделник) е неработен.
Казни
Прекршувањата на одредбите за годишен одмор се прекршоци според прекршочните членови на Законот за работните односи (казни за фирмата и за одговорното лице), а ги спроведува Државниот инспекторат за труд.
Често поставувани прашања
Колку денови годишен одмор морам да дадам на вработен?
Најмалку 20 работни дена платен годишен одмор годишно на секој вработен (ЗРО член 137). Колективен договор или договорот за вработување може да го подигне ова до 26 работни дена. Работник со работно време под 4 часа дневно има законски минимум од 10 работни дена.
Дали работник со скратено работно време добива помалку одмор?
Не смеете да ги исклучите работниците со скратено работно време. Оние што работат под 4 часа дневно имаат законски минимум од 10 работни дена (член 48(4)); другите го добиваат нормалниот минимум, пресметан во деновите што навистина ги работат.
Кога вработен го стекнува правото на цел годишен одмор?
Работник што се вработува за првпат го стекнува правото на цел годишен одмор по 6 месеци непрекината работа (член 139). До тогаш, и за оние вработени само дел од годината, давате сразмерен дел од 2 работни дена за секој месец работа (член 140).
Дали државните празници се сметаат во годишниот одмор?
Не. Северна Македонија има 11 државни неработни празници за сите граѓани, плус дополнителни неработни денови за верските и етничките заедници. Ако празник падне во веќе закажан одмор, не одбивате ден одмор за него (член 142).
Морам ли да платам регрес за годишен одмор (К-15)?
Да. Во приватниот сектор регресот за годишен одмор (К-15) изнесува најмалку 40% од просечната месечна нето плата и се плаќа на секој вработен со најмалку 6 месеци стаж кај вас во календарската година, најдоцна до 31 декември (Општ колективен договор, член 35).
Морам ли да го исплатам неискористениот одмор при заминување?
Стандардната и безбедна практика е да го исплатите насобраниот неискористен одмор при престанок на работниот однос. Член 145 го врзува надоместокот за услови што судовите ги толкуваат тесно, па исплатата на неискористените денови е нискоризичниот пристап.
Може ли работникот да се откаже од годишниот одмор?
Не. Изјава со која работникот се откажува од правото на годишен одмор е ништовна (ЗРО член 146). Додека трае работниот однос не смеете да платите некому наместо да му дадете одмор.
Извори
- Министерство за труд и социјална политика · пречистен текст на Законот за работните односи (2023, PDF)
- ILO NATLEX · Закон за работните односи, пречистен македонски текст (член 48(4))
- Profit.com.mk · Право на годишен одмор и исплата на регрес (анализа по членови, јули 2025)
- Rabotnik.com.mk · Како да се користи годишниот одмор (член 141)
- ССНМ · водич за правата на годишен одмор
- Knigoprima Consulting · Право на одмор (два дена по избор на работникот)
- Vrabotuvanje.com.mk · Колку денови годишен одмор ви следуваат
- Unija Consulting · Право на годишен одмор (услови за исплата при престанок, член 145)
- Rivast · Годишен одмор 2025: права, надомест и регрес
- Servisea · Регрес за годишен одмор (К-15)
- Адвокатска канцеларија Вaневски · Право на годишен одмор во Македонија
- Podatok.mk · Пресметка на К-15 регрес 2026 (водич)
- Duma.mk · Сите неработни денови во 2026 според Законот за празниците
Водете ги одморите без мејлови и погодување
Вработените поднесуваат барање од телефон, вие одобрувате со едно допирање, а тимскиот календар ги покажува преклопувањата пред да се случат. По потреба поставете граница по оддел за тоа колку луѓе смеат да бидат отсутни истовремено.
Започни бесплатно